Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering: Vaccinaties -

Vaccinaties

DTP (Difterie Tetanus Polio). Deze vaccinatie is aan de meeste mensen die na 1950 zijn geboren op de kinderleeftijd gegeven (als DKTP) via het Rijksvaccinatieprogramma. Een herhalingsvaccinatie wordt elke tien jaar aanbevolen. Wie deze vaccinaties nooit eerder heeft gehad wordt aangeraden een volledige serie van drie injecties te laten toedienen.
Hepatitis A (Avaxim®, Havrix®, Epaxal®). De eerste injectie beschermt minimaal een jaar. Een serie van twee injecties beschermt gedurende minstens 25 jaar. Gammaglobuline, dat uit menselijk bloed wordt gewonnen, wordt alleen bij uitzondering gegeven.
Gele koorts (Arilvax® of Stamaril®). Deze vaccinatie is soms verplicht. Een injectie beschermt vanaf 10 dagen na toediening gedurende tien jaar.
Buiktyfus (Typhim Vi® of Typherix®). Eén vaccinatie beschermt drie jaar. De bescherming is niet 100%. Een serie van drie capsules Vivotif® beschermt meestal gedurende een jaar.
Cholera Deze vaccinatie wordt in Nederland niet meer gegeven. Soms wordt een stempel in het vaccinatieboekje gezet.

DTP: tien jaar.
Gele koorts: vanaf tien dagen na toedienen tien jaar.
Cholera: in Nederland wordt alleen een stempel gezet, geldigheidsduur zes maanden.
Hepatitis A: één jaar na de eerste vaccinatie, minstens 25 jaar na de tweede vaccinatie.
Hepatitis B: na een volledige serie wordt ervan uitgegaan dat reizigers levenslang beschermd zijn. Een herhalingsvaccinatie is dus niet meer nodig.
Buiktyfus (injectie): drie jaar.
Buiktyfus (capsules): één jaar, tenzij men langdurig onder omstandigheden verkeert waar buiktyfus een risico is – dan is de beschermingsduur drie jaar.
Meningokokken (ACW135Y): drie jaar.
Meningokokken (C): langwerkend, mogelijk levenslang.
Rabiës: ook na een volledige serie bent u nooit geheel beschermd. Of voorafgaand aan een reis een herhalingsvaccinatie nodig is, is afhankelijk van de reisomstandigheden en de tijd die is verstreken sinds de laatste vaccinatie. Na een incident dat risico oplevert (bijvoorbeeld een hondenbeet) moet u zich altijd zo snel mogelijk laten vaccineren.
Tekenencefalitis: één jaar na de eerste twee vaccinaties, drie jaar na de derde vaccinatie.
Japanse encefalitis: drie jaar na de eerste drie vaccinaties.
Tuberculose (BCG): deze vaccinatie geeft levenslang een beperkte bescherming.

Hepatitis B (Engerix® of HBVax®). Een serie van drie vaccinaties geeft in principe levenslange bescherming. Let op: voor mensen in medische beroepen gelden andere regels!
Tuberculose Er zijn twee mogelijkheden: bescherming door vaccinatie (BCG: biedt slechts gedeeltelijke bescherming) óf controle op besmetting door middel van een huidtest (Mantoux) voor en na de reis.
Meningitis (typen A, C, W135, Y Mencevax®). Eén injectie beschermt drie jaar. Kinderen boven de twee jaar die tegen meningitis C zijn gevaccineerd, krijgen in sommige gevallen ook het ACWY-vaccin.
Rabiës Een serie van drie vaccinaties geeft basisbescherming gedurende twee jaar. U moet zich echter na een verdachte (honden)beet weer laten inenten, ook als u bent gevaccineerd. Er kan dan echter worden volstaan met twee injecties in plaats van de hele serie van vijf injecties gecombineerd met immunoglobuline.
Japanse encefalitis (JEVax®). Een serie van drie vaccinaties geeft twee jaar bescherming.
Tekenencefalitis (FSMEimmun®). Een serie van drie vaccinaties beschermt drie jaar. Meestal worden voor een reis twee vaccinaties gegeven.

Veel ziekten kunnen ernstiger gevolgen hebben dan wanneer u niet zwanger bent.
Gebieden waar (multiresistente) malaria of gele koorts voorkomt, kunt u tijdens de zwangerschap beter mijden. Ook kunt u tijdens de zwangerschap beter afzien van sommige typen reizen. Bespreek dit met het vaccinatiebureau voor u een reis boekt.
Van alle vaccinaties en middelen tegen malaria moeten voordeel en nut voor de zwangere goed worden afgewogen tegen potentiële schade voor de vrucht.
Hoewel vliegen veilig is bent u bij veel luchtvaartmaatschappijen niet welkom tijdens de laatste weken van de zwangerschap.
Reizen naar afgelegen gebieden of gebieden met een slechte gezondheidszorg is tijdens de zwangerschap niet verstandig. De kans dat u geen adequate verzorging krijgt als u ziek wordt of als er iets misgaat met uw zwangerschap is te groot.

Malaria kan tijdens de zwangerschap ernstiger verlopen en geeft een verhoogde kans op een miskraam.
Sommige antimalariamiddelen mogen niet tijdens de zwangerschap worden genomen.
Het is niet verstandig tijdens de zwangerschap te reizen naar gebieden waar malaria voorkomt. Dit geldt nog sterker voor gebieden waar multiresistente malaria voorkomt. Als u toch naar een malariagebied gaat, moet u zeer zorgvuldige antimuggenmaatregelen nemen.

Mefloquine (Lariam®) mag volgens de bijsluiter na de derde zwangerschapsmaand worden gegeven. Zwangeren die – tegen advies – toch naar malariagebieden reizen waar resistentie voorkomt, wordt wegens het gevaar van malaria tijdens de zwangerschap dringend geadviseerd toch mefloquine te gebruiken. Bespreek dit met de arts van uw vaccinatiebureau.
Atovaquon/proguanil (Malarone®) en doxycycline mogen niet tijdens de zwangerschap worden gebruikt.
Chloroquine en proguanil (Paludrine®) mogen tijdens de hele zwangerschap worden gebruikt, maar geven in veel gebieden minder goede bescherming.
Muggenwerende middelen met DEET moeten met mate worden gebruikt. Van andere middelen staat niet vast of ze veilig zijn tijdens de zwangerschap.
DTP veroorzaakt geen geboorteafwijkingen.
Vaccinaties tegen hepatitis A, hepatitis B, meningitis, en rabiës en de injectie tegen buiktyfus worden op basis van de huidige kennis beschouwd als veilig voor zwangeren.
De levende vaccins, zoals die tegen gele koorts, de capsules tegen buiktyfus en de BMR worden bij voorkeur niet gegeven tijdens de zwangerschap.
Als reizen naar een gebied waar een gelekoortsepidemie heerst onvermijdelijk is, wordt meestal toch de vaccinatie tegen gele koorts gegeven. Gele koorts is een zeer gevaarlijke ziekte voor moeder en kind.

Tegen andere ziekten die in de tropen voorkomen, zoals slaapziekte en verschillende wormziekten, moet u ter plaatse maatregelen nemen.
Als u vaak naar de tropen reist of daar langer gaat verblijven raden we u het boekje Hoe blijf ik gezond in de tropen aan. Voor wie met kinderen naar de tropen gaat is er het boekje Met kinderen in de tropen. Deze uitgaven zijn verkrijgbaar in de boekhandel of kunnen worden besteld bij het Koninklijk Instituut voor de Tropen.