
Sinds eind september is een epidemie van dengue of knokkelkoorts gaande in Kaapverdië. De eilanden Brava, Fogo, Maio, Santiago en Sal hebben al bijna 20.000 gevallen gemeld. Het is voor het eerst dat dengue in Kaapverdië voorkomt. De epidemie is de grootste die ooit in Afrika beschreven is.
LCR-advies: Dengue of knokkelkoorts is een ziekte die wordt overgedragen door muggen die overdag actief zijn. Aangezien dengue voor het eerst op Kaapverdië voorkomt, is het advies aan reizigers die naar Kaapverdië gaan uitgebreid. Behalve de normale adviezen adviseert het LCR nu ook om net zoals in andere landen waar dengue voorkomt overdag nauwkeurig anti-muggenmaatregelen te nemen.
Op dit moment worden in Nederland alle mensen die tot een risicogroep voor influenza behoren gevaccineerd tegen seizoensgriep en tegen het nieuwe influenza A (H1N1)-virus. Er komen veel vragen binnen over de te hanteren intervallen met reizigersvaccinaties.
Vaccinatie tegen het nieuwe influenza A(H1N1)-virus is nooit een reden om benodigde reisvaccinaties niet te geven. Het LCR adviseert indien mogelijk een interval van een week aan te houden tussen reizigersvaccinaties en vaccinaties tegen het nieuwe influenza A(H1N1)-virus. Zo kan goed onderscheid gemaakt worden tussen eventuele bijwerkingen van het nieuwe vaccin en die van de bestaande andere vaccins. Als dit wegens de vertrekdatum niet mogelijk is, wordt een zo lang mogelijk interval aangehouden. Is het interval kleiner dan één week, dan hoeft er niet opnieuw gevaccineerd te worden.
Begin 2009 werd een uitbraak van rabiës (hondsdolheid) gemeld onder honden op het eiland Bali in Indonesië. Inmiddels zijn ook 15 gevallen van rabiës onder mensen gemeld, die allen zijn overleden. De mensen die tot nu toe gemeld zijn, behoren allen tot de lokale bevolking, maar zijn wel besmet in de omgeving van toeristengebieden. Voor zover bekend is er nog geen toerist besmet geraakt met rabiës op Bali
LCR Advies
Volgens de LCR landenlijst is Indonesië een land waar rabiës voorkomt onder zowel wilde dieren als onder huisdieren. Voor Bali geldt dan ook hetzelfde advies als voor de andere Indonesische eilanden en voor alle andere landen waar rabiës voorkomt. Geadviseerd wordt de gebruikelijke adviezen over beschermende maatregelen tegen rabiës die op het vaccinatiebureau worden gegeven op te volgen. Omdat Bali een veel bezocht toeristengebied is, ook door ouders met kinderen, is het van belang extra alert te zijn en het contact met zoogdieren te vermijden.
In Nederland is verwarring ontstaan over het al dan niet verplicht zijn van een seizoensgriepvaccinatie voor pelgrims die vanuit Nederland naar Mekka gaan. (Seizoensgriep is de ‘normale’ griep die elke winter voorkomt, en dus niet het nieuwe H1N1 griepvirus) Het Ministerie van gezondheid in Saoedi-Arabië adviseert alle pelgrims die in 2009 Mekka bezoeken zich te laten vaccineren tegen seizoensgriep, met name de groepen die een verhoogd risico hebben op complicaties van griep. Ook in Nederland geldt dit advies en wordt het vooral van belang geacht dat mensen behorend tot een risicogroep zich voorafgaand aan de Hadj tegen seizoensgriep laten vaccineren. In Engeland heeft men echter in 2009, naast het verplichte meningitisvaccin, een seizoensgriepvaccinatie verplicht gesteld voor Mekkagangers. De ambassade van Saoedi-Arabië in Nederland heeft op 7 oktober 2009 bevestigd dat een seizoensgriepvaccinatie niet verplicht wordt gesteld voor het verkrijgen van een visum voor de Hadj, maar dat vaccinatie wel wordt geadviseerd voor alle Mekkagangers.
LCR Advies:
Voor Mekkagangers vanuit Nederland is het seizoensgriepvaccin niet verplicht maar het wordt wel geadviseerd. Mensen die tot een risicogroep behoren worden, net als andere jaren, opgeroepen door de huisarts en krijgen het vaccin gratis aangeboden. Hen wordt met klem geadviseerd zich voor vertrek te laten vaccineren.
Inmiddels meldt het Ministerie van buitenlandse zaken dat het gaat om afpersing door douanebeambten. De grensbeambten vragen ten onrechte om een gezondheidscertificaat in verband met de grieppandemie en proberen vakantiegangers zo geld afhandig te maken. Als zij dit niet kunnen, moeten zij hun paspoort inleveren en in een nabij gelegen ziekenhuis een vaccinatie halen (kosten €80,00) en een gezondheidscertificaat. Ook wordt soms om een aanzienlijk hoger bedrag gevraagd. De Bulgaarse autoriteiten ondernemen momenteel actie om deze praktijken de kop in te drukken.
U moet zich in ieder geval niet laten vaccineren met een onbekend vaccin. Probeer plaats, tijd en naam/nummer van de ambtenaar te noteren en een klacht in te dienen bij de Nederlandse ambassade in Sofia of bij de Bulgaarse autoriteiten. Omdat het om afpersing gaat heeft het weinig zin een verklaring of een gezondheidscertificaat mee te nemen omdat deze waarschijnlijk toch niet geaccepteerd wordt. Het Bulgaarse ministerie van gezondheid heeft een verklaring in het Bulgaars op haar website gezet, waarin staat dat een gezondheidsverklaring niet nodig is om Bulgarije in te reizen. Het advies is deze verklaring te printen en te laten zien als u toch om een gezondheidsverklaring wordt gevraagd. Op de website van de Nederlandse ambassade in Sofia vindt U een engelse vertaling van deze verklaring.
Nog steeds is er veel onrust onder reizigers die met de auto naar of door Bulgarije reizen. Er zijn veel geruchten dat reizigers aan de grens wordt gevraagd om een medische verklaring waarin staat dat men niet aan het nieuwe griep virus lijdt, of zelfs om een bewijs van vaccinatie tegen het nieuwe griepvirus, terwijl dit vaccin (nog) niet bestaat. Ook de Bulgaarse ambassade in Nederland wordt hier veel over gebeld. Het Ministerie van Gezondheid in Bulgarije heeft verklaard dat het geen beleid van de Bulgaarse overheid is om mensen aan de grens om zo’n verklaring te vragen. Omdat het geen officiëel beleid is, heeft het ook geen enkele zin om verklaringen of bijvoorbeeld griepvaccinaties te nemen, er is geen enkele garantie dat dit geaccepteerd zou worden. De Bulgaarse overheid is aan het uitzoeken wat er precies aan de hand is.
Het gerucht gaat rond dat reizigers die met de auto naar of door Bulgarije reizen, aan de grens wordt gevraagd om een medische verklaring waarin staat dat men niet aan het nieuwe griep virus lijdt. Het Ministerie van Gezondheid in Bulgarije heeft dit gerucht ontkracht: het is niet waar dat mensen aan de grens om zo’n verklaring gevraagd wordt.
Van reizigers die per vliegtuig Bulgarije binnenkomen wordt de lichaamstemperatuur met een scanner gemeten, net als in vele andere landen.
Op 9 juni heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken besloten niet essentiële reizen naar Mexico niet langer af te raden. Het ziektebeeld ‘Nieuwe Influenza A (H1N1)’ (eerder genoemd ‘varkensgriep’ en ‘mexicaanse griep’) blijkt tot nog toe relatief mild en wijkt niet sterk af van een seizoensgriep. Bovendien heeft het virus zich inmiddels ook in andere landen verspreid. Daarom is het niet langer gerechtvaardigd om reizen naar Mexico te ontraden.
LCR Advies:
Het LCR volgt het advies van het ministerie van Buitenlandse Zaken: het advies geen niet-essentiële reizen naar Mexico te maken wordt opgeheven.
Reizigers wordt in het algemeen wel geadviseerd de nodige voorzichtigheid te betrachten:
- vermijd contact met mensen met griep,
- neem algemene hygiënemaatregelen in acht,
- houd de lokale situatie en veranderingen in het advies in de gaten,
- raadpleeg een arts bij ziekte.
Het preventief voorschrijven van oseltamivir (Tamiflu®) aan reizigers wordt niet geadviseerd.
In Mexico en de Verenigde Staten is nog steeds - en ook op uitgebreide schaal - transmissie is van Nieuwe Influenza A (H1N1). Reizigers die terugkeren uit deze landen en binnen 7 dagen na terugkeer koorts (> 380C) en luchtwegklachten ontwikkelen, wordt geadviseerd contact op te nemen met hun huisarts.
Advies voor terugkerende reizigers uit Mexico en de VS met griepverschijnselen: voor relevante informatie, zie: http://www.rivm.nl/cib/themas/nieuwe-influenza/index.jsp (deze site biedt de meest recente informatie)
(bericht ongewijzigd van kracht 15-5-2009)
Vanmiddag heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken in navolging van het Europese centrum voor infectieziektebestrijding ECDC besloten niet essentiele reizen naar Mexico af te raden, omdat de WHO gisteren gesteld heeft dat er sprake is van een verhoogde kans op een wereldepidemie, nu er mens-op-mensbesmetting is geconstateerd. Dit advies geldt alleen voor Mexico en niet voor andere landen waar één of meerdere gevallen zijn vastgesteld, omdat hier geen verdere verspreiding heeft plaatsgevonden. Voor een recent overzicht van bevestigde gevallen verwijzen wij naar het ECDC.
Meer informatie en de meest recente ontwikkelingen zijn te vinden op de websites van de RIVM, www.minvws.nl (dossier: grieppandemie) of de WHO.
LCR Advies:
Het LCR volgt het advies van het ministerie van Buitenlandse Zaken: niet-essentiële reizen naar Mexico worden ontraden. Reizigers die toch naar Mexico reizen wordt geadviseerd de nodige voorzichtigheid te betrachten:
- vermijd contact met mensen met griep,
- neem algemene hygiënemaatregelen in acht,
- houd de lokale situatie en veranderingen in het advies in de gaten,
- raadpleeg een arts bij ziekte.
Het is onbekend maar onwaarschijnlijk dat het in Nederland beschikbare griepvaccin van afgelopen griepseizoen bescherming biedt tegen deze griepvariant. Vaccinatie wordt niet aanbevolen.
Het preventief voorschrijven van oseltamivir (Tamiflu®) aan reizigers naar Mexico wordt niet geadviseerd, behalve voor mensen die in Mexico in de gezondheidszorg gaan werken.
Advies voor terugkerende reizigers uit Mexico met griepverschijnselen: voor meer informatie, zie: http://www.rivm.nl/cib
(aangepast op 27-04-2009)
Sinds 21 april 2009 is bij 20 patiënten met griepverschijnselen een infectie met het varkensgriepvirus (A/H1N1) vastgesteld. Alle 20 patiënten hadden slechts milde klachten. Geen van de patiënten is aan de gevolgen overleden.
Volgens de Wereld Gezondheid Organisatie (WHO) zijn ook in Mexico 18 gevallen van een vergelijkbare griepvirusinfectie bevestigd. Er zijn veel berichten over grotere aantallen Mexicaanse patiënten met een griepachtig ziektebeeld. Het is echter nog niet zeker of het hier om het varkensgriepvirus gaat of om het bekende humane griepvirus (het 'gewone' griepvirus). Dit wordt nog uitgezocht. In Mexico is een aantal mensen met griepverschijnselen overleden. Ook van deze mensen is (nog) niet bekend of deze met het varkensgriepvirus waren geïnfecteerd. Inmiddels zijn ook in Canada, Nieuw-Zeeland, Spanje, Frankrijk en Israël mogelijke gevallen van varkensgriep gemeld onder reizigers uit Mexico. Ook bij deze gevallen moet de diagnose nog bevestigd worden.
In de media worden verschillende aantallen zieken gemeld. Dit komt omdat men het soms heeft over het aantal mensen met griep, soms over het aantal met ernstige ziekteverschijnselen en soms over het aantal met een longonsteking.
Gevallen van varkensgriep komen gewoonlijk alleen voor bij mensen die direct contact hebben gehad met varkens. Overdracht van het virus van mens-op-mens was tot voor kort zeldzaam. Omdat bij veel van de nu gemelde gevallen geen duidelijk contact met varkens heeft plaatsgevonden, is het mogelijk dat het virus nu wel van mens-op-mens wordt overgedragen.
Mensen die met een varkensgriepvirus worden besmet, krijgen dezelfde klachten als bij een humane griep virusinfectie. Omdat nog weinig gegevens bekend zijn, is de ernst van de situatie en de besmettelijkheid van het virus op dit moment nog niet goed te voorspellen.
Advies voor terugkerende reizigers uit Mexico met griepverschijnselen
Naast de zorg voor de eigen gezondheid van terugkerende reizigers, is het ook van belang dat, als het virus Nederland binnen zou worden gebracht, verdere verspreiding wordt voorkómen. Het Nederlands Centrum voor Infectieziektenbestrijding van het RIVM brengt daarom adviezen uit voor terugkerende reizigers.
http://www.rivm.nl/cib/actueel/nieuws/mogelijke-overdracht-varkensgriepvirussen-mexico.jsp
LCR advies: voor reizigers naar Mexico
Het is in dit stadium nog niet mogelijk de risico’s goed in te schatten. Vooralsnog wordt het niet afgeraden naar Mexico te reizen. Reizigers naar Mexico wordt geadviseerd voorzichtig te zijn. Vermijd contact met mensen met griep. Pas de algemene hygiënemaatregelen toe. Ga naar een arts bij ziekte. Het in Nederland beschikbare griepvaccin van afgelopen griepseizoen is niet beschermend tegen varkensgriep.
Deze week zijn in verschillende Europese landen patiënten gemeld die malaria hadden opgelopen tijdens een korte vakantie in Gambia. Ook in Nederland hebben minstens 8 mensen malaria opgelopen in Gambia, waarvan een aantal op de Intensive Care is beland en één patiënt is overleden. Alle toeristen verbleven slechts 1 tot 2 weken in Gambia en gebruikten geen of de verkeerde malariaprofylaxe. Vijf van de Nederlandse reizigers hadden geen malariamiddelen gebruikt, één reiziger had verkeerde malariamiddelen gebruikt en 2 patiënten hadden een homeopathisch middel gebruikt. Ook in voorgaande jaren werden aan het eind van het regenseizoen, dat ongeveer loopt van juni tot half september, regelmatig gevallen van malaria gemeld onder toeristen. Gambia is een belangrijk risicoland in West Afrika omdat het een bestemming is van goedkope last-minute reizen én omdat Gambia, als één van de weinige landen in West Afrika, gele koorts vaccinatie niet verplicht stelt. Reizigers bezoeken daarom minder vaak een vaccinatiebureau voorafgaand aan hun reis. Een aantal Nederlandse malariapatiënten was door hun reisbureau verteld dat malariamiddelen of vaccinaties niet nodig waren.
LCR advies: bezoek vóór een reis naar Gambia altijd een reizigersadvies- en vaccinatiebureau of een gespecialiseerd reizigersgeneeskundig huisarts, zeker ook voor een korte last-minute reis: malariamiddelen en vaccinaties worden voor Gambia dringend geadviseerd.
Tijdens haar vakantie in Oeganda is een Nederlandse vrouw besmet geraakt met het Marburgvirus dat hemorragische koorts veroorzaakt. Dit is een zeer ernstige maar zeer zeldzame infectieziekte.
Marburg is, net als Ebola, een ernstig ziektebeeld dat gepaard gaat met koorts en bloedingen. De ziekte is besmettelijk door contact met lichaamsvloeistoffen van een geïnfecteerd persoon. Vleermuizen en een aantal andere dieren in verschillende gebieden kunnen het virus bij zich dragen. Tijdens haar vakantie in Oeganda heeft deze patiënte een grot bezocht in Fort Portal (de zogenaamde "Phyton cave" in het Maramagambo forest tussen het Queen Elisabeth Park en Kabale), die bekend staat om haar grote vleermuispopulatie. Hier heeft de besmetting waarschijnlijk plaatsgevonden. De vrouw kreeg enkele dagen na terugkomst in Nederland klachten. Zij is afgelopen nacht in het ziekenhuis overleden.
Het is wereldwijd slechts een paar keer eerder voorgekomen dat een toerist met het Marburg besmet raakte.
LCR advies: Reizigers wordt altijd aangeraden contact met dieren te vermijden. Excursies naar grotten waar vleermuizen verblijven worden afgeraden. Naast Marburg kunnen vleermuizen ook andere ziekten, zoals rabiës verspreiden. Na contact met een vleermuis moet altijd zo snel mogelijk een arts worden geraadpleegd.
In Zwitserland en Oostenrijk komt momenteel mazelen voor. De gezondheidsautoriteiten van deze landen waarschuwen deelnemers en toeschouwers van het EK Voetbal van 7 t/m 29 juni aanstaande, voor de verhoogde kans op besmetting met mazelen.
De Nederlandse bevolking is over het algemeen goed beschermd tegen mazelen. Mensen die geboren zijn voor 1970 en niet gevaccineerd zijn hebben de ziekte meestal op natuurlijke wijze doorgemaakt en zijn daardoor immuun. Ongevaccineerde mensen die de ziekte ook niet hebben doorgemaakt, en dus niet immuun zijn, wordt altijd geadviseerd zich tegen mazelen te laten vaccineren als zij de kans lopen besmet te raken door landen te bezoeken waar mazelen voorkomt en door nauw contact te hebben met de lokale bevolking. In dit geval geldt dat dus ook voor de voetbalfans die naar Oostenrijk en Zwitserland gaan.
Voor ongevaccineerde baby’s vanaf 6 maanden die meegaan en ook veel contact zullen gaan hebben met de plaatselijke bevolking, wordt een vervroegde BMR-vaccinatie geadviseerd voor vertrek. In dit vaccin zitten ook componenten voor bof en rodehond.
Zoals elk jaar zijn er ook dit jaar weer gevallen van Krim-Congo Hemorrhagische koorts (CCHF) onder de lokale bevolking in het Turkse binnenland. Tot nu toe zijn er 22 inwoners aan de ziekte overleden. De ziekte komt voor in de centrale provinciën van Turkije: Çorum, Yozgat, Amasya, Tokat, Sivas, Erzincan, Gümüshane en Erzurum. Het komt niet voor aan de Turkse Rivièra. CCHF wordt veroorzaakt door een virus dat wordt overgedragen door de beet van een besmette teek. Besmetting is ook mogelijk door contact met bloed of weefsel van geïnfecteerde knaagdieren en vee of door het drinken van ongepasteuriseerde melk. Als mensen die met het virus besmet zijn klachten krijgen, is dat altijd binnen maximaal 12 dagen na besmetting. Symptomen zijn: plotselinge koorts met griepachtige verschijnselen en soms spontane bloedingen in de huid, uit de neus of bloed bij de urine of ontlasting. Later kan verwardheid en agressiviteit of juist slaperigheid ontstaan. Mensen kunnen aan de ziekte overlijden. Er is geen veilig en effectief vaccin voor mensen beschikbaar.
LCR advies:
Reizigers naar de hiervoor genoemde gebieden moeten zich beschermen tegen tekenbeten. Maatregelen zijn: op gebaande paden blijven, hoog gras en struikgewas vermijden, bedekkende kleding dragen, de onbedekte huid regelmatig insmeren met insectenwerend middel met DEET en elke dag het lichaam controleren op teken en deze zo nodig verwijderen. Bij klachten lijkend op CCHF moet een arts geraadpleegd worden.